Rok 1984 – opracowanie lektury

George Orwell w swej powieści „Rok 1984” przedstawił ponurą wizję społeczeństwa poddanego wymyślnemu terrorowi psychicznemu i fizycznemu, rządzonego przez potężny zbiurokratyzowany aparat. Powieść jest antyutopijnym ukazaniem rzeczywistości w państwie o niewiarygodnie rozwiniętym systemie totalitarnym. Jest przerażającym pamfletem, w którym wolność nie istnieje w żadnej postaci.

Obywatele Oceanii są całkowicie podporządkowani władzy. Partia kontroluje ich życie we wszystkich jego aspektach. Teleekrany w domach i biurach, podsłuchy na ulicach, w parkach i lasach, szpiegostwo i donosicielstwo sprawiają, że inwigilacja kogokolwiek jest banalnie prosta. Zadanie to ułatwia paraliżujący strach każdego członka Partii przed popełnieniem jakiegokolwiek wykroczenia. Należy dodać, że za wykroczenie nie jest uważane tylko postąpienie wbrew narzuconej ideologii, równie surowo karana jest myślozbrodnia. Przed tą forma złamania „prawa” zapobiegać ma mechanizm dwójmyślenia, będący jednym ze sposobów kontroli ludzkich umysłów. Inną efektywną metodą jest wpajanie od najmłodszych lat miłości do Wielkiego Brata oraz bezgranicznej lojalności wobec Partii. Organizacje takie jak Kapusie, Liga Młodych czy Młodzieżowa Liga Antyseksualna kształtują światopogląd dzieci i młodzieży tak, by był zgodne z poglądami władzy oraz tak, aby bez wahania mogli oni w przyszłości wykonywać wszystkie wyznaczone im polecenia.

Wszystkie warstwy społeczeństwa są zniewolone. Brak skali porównawczej, izolacja i życie w klaustrofobicznym świecie Wielkiego Brata sprawiają, że część ludzi w ogóle nie zdaje sobie sprawy ze swojego ubezwłasnowolnienia.Członkowie Partii Wewnętrznej dla realizacji celów posługiwali się licznymi sloganami, widocznymi wyraźnie na plakatach i murach miasta. Najważniejsze hasła – zasady Partii to: WOJNA TO POKÓJ, WOLNOŚĆ TO NIEWOLA, IGNORANCJA TO SIŁA.

Nadzór nad wypełnianiem 3 przykazań Wielkiego Brata sprawują 4 ministerstwa: Ministerstwo Miłości, Pokoju, Prawdy i Obfitości. Ich nazwy są częścią bombardującej ludność propagandy. Ministerstwo Miłości zajmuje się szpiegostwem i torturowaniem myślozbrodniarzy. Ministerstwo Pokoju prowadzeniem wojny, Ministerstwo Prawdy fałszowaniem historii, a Ministerstwo Obfitości informuje o rzekomych sukcesach produkcyjnych, wmawiając społeczeństwu dobrobyt. Cała otoczka wspaniałości sprawia, że każdy dobromyślak nie dostrzega, że Oceania jest światem pustych sklepów, brudnych domów, permanentnej wojny i jednej ideologii.

W wynaturzonym świecie Wielkiego Brata nie ma miejsca na miłość, sprawiedliwość czy więź z drugim człowiekiem. Ślepe i bezwzględne dążenie Partii do władzy nie jest środkiem do celu, lecz jest celem samym w sobie. Dzieci donoszą na rodziców, seks służy wyłącznie prokreacji, a każdy przejaw indywidualności jest skrupulatnie niszczony. Wielokrotne zmienianie historii, zawieszenie Oceanii gdzieś w czasoprzestrzeni oraz ciągła modyfikacja prawdy niszczy indywidualność jednostki i zdolność logicznego myślenia. Wszyscy stają się jedną bezbarwną masą służącą Partii.

Dostrzeżenie absurdu systemu, życie w rodzinie, której więzi nie zniszczyła paranoja totalitaryzmu, prawdziwa i szczera miłość albo myśl o lepszym życiu są niebezpieczne. Czyny te to poważne zbrodnie karane w okrutny sposób. Wszyscy, którzy odważą się na nie podpisują na siebie wyrok śmierci. „Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci. Myślozbrodnia jest śmiercią.” Ludziom zdolnym do samodzielnego myślenia wmawia się, że są obłąkani. Należą do mniejszości, która długo szpiegowana zostanie ewaporowana i torturowana w Ministerstwie Miłości aż do zniszczenia ich hierarchii wartości i całkowitego wyniszczenia psychicznego. Umysły tych ludzi zostaną zaprogramowane na nowo po to, aby nie były zdolne do ponownego buntu. Orwell ukazuje koszmarną wizję świata, która powinna ostrzec ludzkość przed bezkrytyczną wiarą w polityków i przywódców, a przede wszystkim przed biernością i strachem przed sprzeciwem wobec zła.

Leave your reply